«Нарын» келимесинин этимологиясы

«Нарын» келимесинин этимологиясы

Арапчa nehr (аккан суу) дан чыккан эки дериватив бар экен:

nehren - аккан суу жолу менен, аккан суу боюнча
nehreyn - эки аккан суу арасы. Мисалы, Тигр жана Еврат арасындагы (Месопотамия) же Амударья жана Сырдарья арасындагы топурактарды арапчада Nehreyn десе болот экен. Эми Nehreyn менен Нарындын окшотугу көрүнүп турганы менен Орто Азиядагы топонимдердин көпчүлүгү арапча эмес, парсчадыр. Деги эле арапча топонимдер бар болду бекен жана Нарын келимеси арапча Nehr же анын деривативдерине тиешеси барбы деген шек туйганым үчүн азырынча сөздүккө киргизбей туруп алгач форумдарда сиздер менен чогу тактап алайын дедим. Пикирлериңиз бар болсо ызак этип коюуңуздарды өтүнөм.

Бул баракка 11 жорум кошулду

Саламатсынбы Улан. Мен

Саламатсынбы Улан. Мен "Нарын" созун мурдатан эле кууш деген маанини билдирет деп угуп журчумун. Сенин берген вариантынды мен биринчи жолу учураттым жана абдан кызыктуу экен.
Фасмер Макстын этимологиялык создугундо да монголчо калмакчада "кууш" деген маанини билдирет деп журот.

``narin` degen soz ansiz

``narin` degen soz ansiz dele kuush degendi bildiret. arapcha varianti da kiziktuu, birok narin dariyasinin eski atin aytip otkum kelet. ``ince-oguz`` ince sozu oguz til grubunda ichke degendi bildireerin bilebiz. narin dariyasi ozunun tuzulushu da ichke bolgonduktan bul at berilse kerek. mongol japiraginda sozmo soz kotorulup aytilip kalishi toluk mumkun

Болушу мүмкүн. Бирок бул

Болушу мүмкүн. Бирок бул вариантты мен эң башынан изилдеп четке кагууга мажбур болгом. Анткени Орта Азиядагы чоң дарыялардын аталыштары парсча. Тарыхый көз караштан бул табигый нерсе. Кыргыздар сезбегени менен Кыргызстан топурактарынын көпчүлүк топоним, гидронимдер парсчадыр. Керек болсо биздин баш каалабыз Бишкек да парсча Peşkuh сөзүнөн келген («Баатырдын атынан» деген пикир албетте эч бир тарыхый негизсиз бир келжирөө). Арабча топонимдер жок эсе. Ошол эле кезде чыгыш Казакстан жана чыгыз Кыргызстандын топурактарында моңголчо топонимдер кездешет. Ошонүчүн Нарын сөзү түркчө, парсча, араба эмес эле Эсенгүл айткандай моңголчодон келгени көбүрөөк ыктыма.

Rahmat Esengül. Муну

Rahmat Esengül. Муну далилдеген кандайдыр бир онлайн булактарга шилтеме барбы?

Кыргызчадагы арабизмдердин

Кыргызчадагы арабизмдердин молдугу маалым. Аны далилдештин кереги жок. Менин жогорудагы суроом топонимдерге (жер, топурак аталыштары) гана тиешелүү болчу.

Бишкетин бир гана районун

Бишкетин бир гана районун түзгөн Аламүдүн тарихий топоним катары санала албайт. Алайдын этимологиясын түшүндүрмөң абдан кызыктуу экен, текшерип көрүш керек. Бирок, менимче илгертен калган топонимдердин көпчүлүгү парсчадан калма, эски арабча топонимдерди таппай жатам. Ошонүчүн Эсенгүл жогоруда белгилегендей Нарын монголчадан келгени көбүрөөк ыктымал болуп жатат. Башка арапча топоним же гидродимдердин жоктугу бул сөздүн арапчадан келме ыктымалын төмөндөдүп жатат. Сырдарья, Амударья - парсча, мисалы. Нарын арабчадан келсе анда сөзсүз түрдө жалгыз эмес, биртоп башка жер, суу аталыштар менен чогу келиши керек эле.

Ассалааму ьалайкум

Ассалааму ьалайкум !КЫРГЫЗСТАН дегендин мааниси кандай ?